Gazteluak, jauntxoak eta borroka amaigabeak… eta Muskizko gizon batek dena idatzi zuen. Castillos, señores feudales y peleas sin fin… y un hombre de Muskiz que lo escribió todo.
Muñatones-en jaio zen —egungo Muskiz— eta Bizkaiko lehen historialaria izan zen. Bienandanzas e Fortunas idatzi zuen: historia, genealogiak, borrokak eta legendak nahasten ditu. Aldi nahasian bizi zen: bandoen arteko gerrak, itsaslapurren erasoak eta etengabeko jauntxo-borrokak.
Nació en Muñatones —lo que hoy es Muskiz— y fue el primer historiador de Bizkaia. Escribió las Bienandanzas e Fortunas, una crónica enorme donde mezcló historia, genealogías, batallas y leyendas. Vivió en un tiempo revuelto: guerras de bandos, piratas y señores feudales en permanente pelea.
Paje baten egunerokoa: gaztelu batean bizitzea nolakoa zen, entrenamenduetatik banketeetaraino. Salazarren gotorlekuetako bizitza imajinatzeko.
Solapadun liburua: altxatu teilatuak eta hormak eta ikusi barruan zer dagoen. Sukaldetik mazmorraraino, dena agerian.
Gaztelu bat erditik ebakita: ehunka pertsona, animalia eta objektu leku egokian. Bilatu eta aurkitu. Ordu askotarako.
Monasterioak botere-, jakintza- eta ekoizpen-zentroak ziren. Arkitektura, eginkizuna eta fraideen bizitza. Loperen mundua ulertzeko ezinbestekoa.
Esa horrible historia sailekoa: Erdi Aroari buruzko benetako datuak, beltz umorez kontatuak. Zikinkeria, gaixotasunak, torturak. Historia apaindurarik gabe.
Nekazariak, nobleak, artisauak, merkatariak, elizgizonak. Kolore askotako ilustrazioak: lana, jaiak, gerra, merkatua. Sarrera orokor ona.
Herri bat ez zen gaztelu baten inguruan bakarrik mugitzen: merkatua, eliza, soroak. Jende arruntaren historia: artisauak, nekazariak, merkatariak.
Arropak ere historia kontatzen du: jantzi bakoitzak gizarte-maila adierazten zuen. Jauntxoak, gudalariak, nekazariak, elizgizonak. Lope nola jantzita ibiltzen zen imajina dezakezu?
Erromaren erorketatik Erdi Aroaren amaierara: mapak, feudalismoa, gurutzadak, hiriak eta erreinuak. Lopek bere kroniketan ezagutzen zuen Europa osoa.
25 gertakari Espainiaren historian: Prehistoriatik XXI. mendera. Erdi Aroa erdian dago: Al-Ándalus, Errekuperaketa, Errege Katolikoak. Liburutegiaren azken nobedadea.
Prehistoriatik gaur arte, Mikel Valverderen ilustrazioekin. Erdi Aroa bidai luze batean geltoki bat da. Guidako libururik errazena, hasteko.
Juglareak eta trobariak Erdi Aroko komunikatzaileak ziren: albisteak, heroitasunak eta maitasun-kantak herrietatik herrietara. Lopek horietako istorio asko jaso zituen bere kroniketan.
Bereterretxen Kanthoria balada zaharrean oinarritutako ipuina: nobleen arteko gatazka, leialtasuna eta heriotza. Gure inguruko istorioa, Erdi Aroko giroan.
Hau da guztien artean, Lope Gartzia Salazarrekin lotura handiena duen liburua: Erdi Aroko jaurerriak Euskal Herrian, feudalismoa, linaje-borrokak eta boterearen banaketa. Muskizko Salazarrak horrelako munduan bizi ziren.